Pijn zit vaak echt tussen je oren

Door 
Robots gaan ons niet vervangen. Ze kunnen er juist voor zorgen dat we meer mens worden. En oh ja, pijn zit echt letterlijk tussen je oren.

Het is werkelijk onvoorstelbaar wat er mogelijk is met bijvoorbeeld behulp van virtual en augmented reality (VR en AR), een wereld waarin Medich zich thuis voelt. Door de snelle ontwikkelingen ontstaan wonderbaarlijke verhalen. Neem het waargebeurde verhaal van pijnbestrijding. “Een man met enorme brandwonden hebben ze naar een virtuele wereld gebracht waar veel ijs te zien was. Zijn pijn nam met 60 procent af, waar met morfine slechts 20 procent reductie wordt behaald”, vertelt Medich.

“Dat heeft allemaal te maken met het ‘kapen’ van ons zicht. Zicht is ons primaire zintuig. Het beheert maar liefst 85 procent van ons brein en bepaalt voor een groot deel wat we voelen, ruiken en proeven. Je zicht helpt je te begrijpen wat je hebt gevoeld of geproefd. Je kunt bijvoorbeeld ook zien wat voor weer het ongeveer buiten is, warm of koud, zonder dat je dat voelt. Zicht is zeer bepalend. Dus als je dat kunt kapen, kunnen er bijzondere dingen gebeuren. Pijn zit voor een groot deel in je brein. Je ziet iets, denkt ‘dat doet pijn’ en dan doet het ook pijn. Die man zag eerst brandwonden en dacht aan hitte. Door hem in die virtueel koude wereld te brengen, zag hij de wonden maar dacht dat hij het koud had. En dat hielp enorm. Je brein raakt dan in de war en ‘vergeet’ voor een deel die verschrikkelijke pijn. Pijnmanagement op deze manier helpt beter dan pijnstillers.”

Dit waargebeurde verhaal speelde zich al af in 1993. “Toen konden we dit niet makkelijk op grote schaal gebruiken, omdat de apparatuur die we ervoor nodig hadden peperduur was, meer dan 60.000 dollar per device. Maar nu kunnen we ze kopen voor 199 dollar. Daarom zijn er nu verschillende behandelingen opgestart met VR. Niet alleen tegen pijn, maar ook tegen depressie, eenzaamheid, dementie en alzheimer. We zitten nu eindelijk op een punt dat we het op grote schaal, voor veel mensen, kunnen inzetten.”

Hoogtevrees

Dat VR je brein in de maling kan nemen, ondervond ook ondergetekende. Met een gezonde dosis hoogtevrees en een VR-bril op belandde ik ooit virtueel op de tiende verdieping van een gebouw in New York. Voor me lag een klein plankje waarover ik, hoog boven de grond, naar een ander gebouw moest lopen. Mijn verstand zei ‘kom op man, je staat gewoon op de grond’. Maar mijn zicht zei ‘hallo vriend, dit gaan we dus eventjes lekker niet doen!’. Ik kreeg het niet voor elkaar mijn verstand te laten winnen en droop af. Ik voelde me ontzettend kinderachtig en stom. Maar was dat wel terecht? “Nee,” stelt Medich mij gerust. “Ik heb ook hoogtevrees en zou het ook niet durven. Dat klinkt stom inderdaad, omdat je echt wel weet dat je op de grond staat. Maar zoals ik al eerder aangaf; je zicht bepaalt voor 85 procent wat je brein beslist. En jouw zicht zag een enorme hoogte en een dun plankje. Ondanks dat je tegen jezelf dan zegt dat je gewoon op de grond staat, is jouw zicht, die 85 procent, sterker.”

Het zijn dit soort voorbeelden waardoor de meesten van ons VR kennen. En AR van bijvoorbeeld Pokémon Go of de Dinoplaatjes van Albert Heijn. Spelletjes dus. Maar Medich wil de wereld veranderen met behulp van dit soort technologieën. Binnen vijf tot tien jaar zullen VR en AR belangrijke rollen spelen in de ziekenhuizen”, voorspelt Medich. Het lijkt allemaal als magie en dat is het deels ook. “Magie is ook in feite je brein in de maling nemen. Dat je brein is te trainen geeft ons immens veel mogelijkheden. We zijn in staat om mensen door middel van te denken iets te laten bewegen.”

Medich geeft een waargebeurd, maar daarom niet minder miraculeus, voorbeeld. “Er zijn apparaatjes die we op het hoofd van mensen kunnen plaatsen. Dat apparaatje kan de gedachten omzetten in daden. Dat is gedaan bij een verlamde man. Hij kreeg van die robotbenen om mee te lopen. Het apparaatje zorgde ervoor dat het brein de neurale verbinding vormde tussen de hersenen en benen, zodat het apparaat en de robotbenen uiteindelijk niet langer nodig waren. En het mooie is: dat was in 2014 en toen kostte zo’n behandeling 700.000 dollar per patiënt. Nu kost zo’n apparaatje nog maar 3000 dollar. Het gaat zo snel!

De robotisering van de maatschappij dankzij alle nieuwe technologische snufjes, is ook iets wat velen angst inboezemt. Een veelgehoorde kreet is onder meer dat robots ‘onze’ banen gaan inpikken. Medich heeft daar een heel andere mening over. “Nee, ik ben zeker niet bang dat robots ons gaan vervangen. Natuurlijk zullen ze taken overnemen. Maar dat is in de geschiedenis altijd zo gegaan. Dat apparaten dingen gingen doen die eerst door mensenhanden werden gedaan. Maar daarvoor komen altijd weer andere taken terug die de mens kan oppakken. We moeten de ontwikkelingen juist omarmen. Het biedt ons kans om nieuwe dingen te doen en misschien juist wel meer mens te worden. Een supermens”, lacht ze.

Wil je meer weten over robotica, VR, AR en andere technologische ontwikkelingen? Kom dan naar de SingularityU Summit in Brussel van 23-24 september; kijk hier voor meer info.

Source: De Telegraaf